წვრილი ნაპრალი
ხის შპაკლით ივსება, რომელსაც იმავე იატაკის ხეხვის მტვერი ერევა. ეს კეთდება შუა ეტაპზე, შემდეგ ზედმეტი ფენა წვრილი მარცვლით იხსნება.
თბილისი და შემოგარენი · ორშაბათი-შაბათი 09:00-23:00 · კვირა 08:00-22:00
ხის იატაკის ციკლოვკა ნიშნავს გრძელი მასიური ფიცრებისგან დაგებული იატაკის გახეხვას ძველი საღებავის ან ლაქის, ჭუჭყისა და უსწორობის მოსაშორებლად. ფასი დამოკიდებულია ფართზე, ხის ჯიშზე, საღებავის ფენებზე, ნაპრალებსა და იმაზე, რამდენი ფიცარი საჭიროებს დამაგრებას. ჯერ ფოტოებს ან იატაკს ადგილზე ვნახულობთ, შემდეგ ვამაგრებთ, ვხეხავთ და ვფარავთ.
ფიცრის იატაკი ზოგჯერ რბილი წიწვოვანი ხისგანაა, ზოგჯერ კი მუხის ან სხვა მაგარი ფოთლოვანი ხისგან. ორივე ცალკე მიდგომას ითხოვს.
ძველ საცხოვრებელ სახლებსა და ბევრ აგარაკზე იატაკი ფიჭვის ან ნაძვის ფიცრისგანაა. ეს ხე რბილია: ფეხსაცმლის ქუსლი, ავეჯის ფეხი და დავარდნილი ნივთი მასზე ღრმა კვალს ტოვებს. ამავე დროს მისი წლიური რგოლები არათანაბარია, ღია ნაწილი რბილია, მუქი რგოლი კი უფრო მაგარი. თუ მანქანა ზედმეტად დიდხანს ჩერდება ერთ ადგილზე, რბილი ნაწილი ღრმავდება და ზედაპირი ტალღოვანი ხდება.
მუხა და სხვა მაგარი ხე უფრო მდგრადია და ხეხვისას თანაბარ ზედაპირს იძლევა. სამაგიეროდ, ძველი ლაქის მოხსნა მასზე მეტ დროს ითხოვს, ხოლო ღრმა ნაჭდევი რთულად ქრება. ფიჭვზე კი სხვა პრობლემაა: ფისი, რომელიც აბრაზივს სწრაფად ავსებს და ქაღალდის ხშირ შეცვლას ითხოვს.
ფიჭვის ფიცარს ხშირად აქვს კვანძები. ისინი ირგვლივ მდებარე ხეზე მაგარია და ხეხვის შემდეგ ოდნავ ამოწეულად რჩება, ზოგი კი დროთა განმავლობაში იბზარება ან ამოვარდება. ამოვარდნილი კვანძის ადგილი ივსება, ხოლო ფისიანი კვანძი ზოგჯერ დაფარვის ქვეშაც აგრძელებს ფისის გამოყოფას და ლაქის ფერს ცვლის. ამიტომ ფიჭვის იატაკზე დაფარვის შერჩევისას ამ დეტალსაც ვითვალისწინებთ და გირჩევთ, ჯერ პატარა ზონაზე ნახო შედეგი.
| თვისება | ფიჭვი, ნაძვი | მუხა და სხვა მაგარი ხე |
|---|---|---|
| ხეხვის რეჟიმი | ნაზი წნევა და მუდმივი მოძრაობა, რომ ტალღა არ გაჩნდეს | შეიძლება უფრო უხეში საწყისი მარცვალი |
| აბრაზივის ცვეთა | ფისი ქაღალდს ავსებს, ცვლა ხშირად სჭირდება | ცვეთა ძველი ლაქის სისქით განისაზღვრება |
| ნაჭდევები | ხშირი და ღრმა, ყველას მოხსნა ყოველთვის არ ღირს | ნაკლები, მაგრამ ღრმა კვალი ძნელად ქრება |
| ფერი დაფარვის შემდეგ | დროთა განმავლობაში ყვითლდება და მუქდება | ტონი უფრო სტაბილურია |
| დაფარვის არჩევანი | ხშირად საჭიროა ცვეთამედეგი, მყარი ფენა | შესაფერისია როგორც ლაქი, ისე ზეთი |
ფიცრის იატაკზე ნაპრალი თითქმის ყოველთვის არის. მთავარია, რა სიგანისაა და მოძრაობს თუ არა სეზონის მიხედვით.
ხე ტენიანობას იღებს და გასცემს. ზამთარში, როცა გათბობა ჩართულია და ჰაერი მშრალია, ფიცარი ვიწროვდება და ნაპრალი იზრდება. ზაფხულში ის ოდნავ ფართოვდება და ნაპრალი მცირდება. ამიტომ მყარი შპაკლით ფართო ნაპრალის გავსება ხშირად მოკლევადიანია: ზამთარში შპაკლი სკდება ან ამოვარდება.
ხის შპაკლით ივსება, რომელსაც იმავე იატაკის ხეხვის მტვერი ერევა. ეს კეთდება შუა ეტაპზე, შემდეგ ზედმეტი ფენა წვრილი მარცვლით იხსნება.
ზოგჯერ მასში წვრილი ხის ზოლი ჩაიწებება და ზედაპირთან ერთად იხეხება. ასეთი ჩანართი მოძრაობას უკეთ უძლებს, ვიდრე სქელი შპაკლი.
თუ მთელ ოთახში ფიცრები დაშორებულია, ზოგჯერ უმჯობესია ფიცრების ხელახლა მიჭერა და გადაკვრა. ეს უკვე დაგების სამუშაოა და ცალკე ფასდება.
არის შემთხვევები, როცა ნაპრალის შევსება საერთოდ არ ღირს. ძველი სახლის ფართო ფიცარი დროთა განმავლობაში ისევ იმოძრავებს და ზოგი მეპატრონე ბუნებრივ ხაზებს უბრალოდ იტოვებს, როგორც იატაკის ხასიათს. ამ გადაწყვეტილებას ერთად ვიღებთ, ნაპრალის სიგანისა და შენი მოლოდინის მიხედვით.
ფიცრის იატაკი უმეტესად ლურსმნით არის დამაგრებული ქვედა ძელებზე. სწორედ აქ იწყება ყველაზე ხშირი პრობლემები.
ფიცრის ვიწროვებისა და ფეხით სიარულისგან ლურსმანი დროთა განმავლობაში ოდნავ ამოდის. ზედაპირზე ამოწეული მეტალი სახეხ ქაღალდს გაჭრის და ფიცარზე ზოლს დატოვებს. ამიტომ ხეხვამდე ყველა ლურსმნის თავი ხის ზედაპირის ქვემოთ უნდა ჩაჯდეს, წარმოქმნილი ორმო კი შემდეგ შპაკლით ივსება.
ჭრიალს იწვევს ფიცარი, რომელიც ძელს ან მეზობელ ფიცარს ეხახუნება. ციკლოვკა ჭრიალს არ აქრობს, რადგან პრობლემა ზედაპირზე კი არა, დამაგრებაშია. ჭრიალა ადგილზე ფიცარი ხელახლა მაგრდება ძელზე, უმეტესად ხრახნით, რომლის თავიც ზედაპირის ქვემოთ ჯდება. თუ ფიცარი ფეხის ქვეშ შესამჩნევად ჩაიღუნება, ეს შეიძლება ძელის დაზიანების ნიშანი იყოს და ჯერ ქვედა კონსტრუქცია უნდა შემოწმდეს.
დამატებითი ხრახნის ჩასმამდე ვეკითხებით, სად გადის წყლის მილი, გათბობა ან ელექტროკაბელი. ძველ სახლებში ეს ხშირად უცნობია, ამიტომ საეჭვო ზონაში ფრთხილად ვმუშაობთ და ზოგჯერ ერთი ფიცრის ამოღებით ვამოწმებთ, რა არის ქვემოთ.
როცა ფიცრის ცენტრი ჩაზნექილია და კიდეები მაღლა დგას, ეს თითქმის ყოველთვის ტენიანობის ნიშანია.
ფიცარი ღარივით იღუნება, როცა მისი ქვედა მხარე ზედა მხარეზე მეტ ტენს იღებს. ხშირი მიზეზებია ნესტიანი სარდაფი ან მიწა იატაკის ქვეშ, ვენტილაციის არარსებობა, წყლის გაჟონვა ან ახლად დასხმული მოჭიმვა, რომელიც ბოლომდე არ გამშრალა. თუ ასეთ ფიცარს სველ მდგომარეობაში გავხეხავთ, აწეულ კიდეებს მოვაჭრით. შემდეგ, როცა ფიცარი გაშრება, ის პირიქით მოიღუნება და ცენტრი ამოიწევს.
ვამოწმებთ, საიდან მოდის ტენი: იატაკის ქვეშ, კედლიდან, მილიდან თუ ოთახის ჰაერიდან. ზოგჯერ ტენის საზომი ხელსაწყოც გამოიყენება.
გაჟონვის შეკეთება, ქვედა სივრცის განიავება ან ოთახის გაშრობა ეს შენი ან შესაბამისი ხელოსნის საქმეა ხეხვამდე.
ფიცარს დრო სჭირდება, რომ ფორმა დაიბრუნოს. რამდენი, ეს ტენიანობაზე და ოთახის პირობებზეა დამოკიდებული და წინასწარ ზუსტად ვერ ითქმება.
როცა ფიცარი დასტაბილურდა, დარჩენილი მცირე ღარი ხეხვით სწორდება. ამ პროცესზე დაწვრილებით იხილე იატაკის გასწორება.
ძველ თბილისურ სახლებში ფიცრის იატაკი ხშირად ათწლეულების განმავლობაში ზეთოვანი საღებავით ფენა-ფენა იღებებოდა.
საღებავი ლაქისგან განსხვავებით რბილია, თბება და სახეხ ქაღალდს ძალიან სწრაფად ავსებს. ხუთ-ექვს ფენაზე სამუშაო შეიძლება გაცილებით დიდხანს გაგრძელდეს, ვიდრე ლაქირებულ იატაკზე. ნაპრალებში ჩამჯდარი საღებავი ხეხვით ბოლომდე ვერ იხსნება და ხშირად ხელით იწმინდება ან ფერად ხაზად რჩება.
საღებავის ქვეშ ყოველთვის სიურპრიზია. ზოგჯერ ლამაზი, ჯანსაღი ფიცარი გამოდის, ზოგჯერ კი დიდი ხნის წინ ჩასმული სხვადასხვა ჯიშის ჩანართები, ლაქები და დამწვარი ადგილები. ამიტომ ვგირჩევთ, დაწყებამდე ერთ პატარა ზონაში სატესტო ხეხვა გავაკეთოთ და ერთად ვნახოთ, რა იმალება ქვემოთ.
უსაფრთხოება: ძალიან ძველ საღებავში შეიძლება ტყვია იყოს. ხეხვის დროს ოთახში ბავშვები, ორსული ქალები და შინაური ცხოველები არ უნდა იმყოფებოდნენ, მეზობელი ოთახების კარები დახურული უნდა იყოს, ხოლო სამუშაოს შემდეგ საჭიროა საფუძვლიანი დასუფთავება სველი მეთოდით. ხეხვის მტვერი საცხოვრებელ ოთახებში ცოცხით არ უნდა გაიგავოს.
| რას ამჩნევ | სავარაუდო მიზეზი | რა კეთდება |
|---|---|---|
| ფიცარი ჭრიალებს | ფიცარი ძელზე მოძრაობს | ხრახნით დამაგრება ხეხვამდე |
| ლურსმნის თავი ბრწყინავს ზედაპირზე | ლურსმანი ამოწეულია | თავის ჩაჯდომა და ორმოს შევსება |
| ფიცრის კიდეები აწეულია | ქვემოდან ტენი | მიზეზის მოგვარება, გაშრობა, შემდეგ ხეხვა |
| ფიცარი ჩაიღუნება | სუსტი ან დაზიანებული ძელი | კონსტრუქციის შემოწმება, ციკლოვკა მოგვიანებით |
| შავი ლაქები ხეზე | წყალი დიდი ხნის განმავლობაში | ზედაპირული ლაქა მსუბუქდება, ღრმა ფიცარი ხშირად იცვლება |
| ნაპრალი ზამთარში იზრდება | სეზონური მოძრაობა | ხის ზოლის ჩასმა ან ნაპრალის დატოვება |
თუ იატაკი მთლიანად დამპალია ან ფიცრები ხელით იმტვრევა, ციკლოვკა აღარ არის სწორი გადაწყვეტა. ასეთ დროს საუბარი ახალ იატაკზე ან ფუძის მომზადებაზე იწყება, რაც განხილულია გვერდზე ზედაპირის მომზადება.
ფიცრის იატაკზე მოსამზადებელი ნაწილი ხშირად თავად ხეხვაზე მეტ დროს იკავებს. რიგი დაახლოებით ასეთია.
ავეჯის გატანის შემდეგ მთელ იატაკს ფეხით გავდივართ, ვნიშნავთ ჭრიალა ადგილებს, ამოწეულ ლურსმნებს, დაზიანებულ ფიცრებსა და ნაპრალებს.
ჭრიალა ფიცრები მაგრდება, ლურსმნები ჩაჯდება. თუ ძველი პლინტუსი ისედაც იცვლება, ის ამ ეტაპზე იხსნება, რომ კედლის პირას ფიცარიც გაიხეხოს.
ფიცრის გასწვრივ იხსნება საღებავი ან ლაქი. აწეული ფიცრის ან ტალღის შემთხვევაში პირველი გავლა ზოგჯერ მცირე კუთხით კეთდება.
შერჩეული მეთოდით ივსება ნაპრალები და ლურსმნის ორმოები. შპაკლი შრება მწარმოებლის ინსტრუქციით განსაზღვრულ დრომდე.
უფრო წვრილი მარცვლით იწმინდება ცენტრი და კიდის ზოლი, ბოლოს იატაკიდან საფუძვლიანად იწოვება მტვერი.
იტანება გრუნტი და შერჩეული ფენები. თითოეული ფენის შრობისა და შუალედური ხეხვის დრო მწარმოებლის ინსტრუქციას მიჰყვება.
თუ იატაკის ხეხვა სრული რემონტის ნაწილია, მნიშვნელოვანია მისი სწორი ადგილი სამუშაოების რიგში: ბათქაში და კედლების სველი სამუშაოები უმჯობესია მანამდე დასრულდეს. ამ თემაზე ცალკე გვერდი გვაქვს: ციკლოვკა რემონტის შემდეგ. როცა ყველაფერი დასრულდება, წვრილი მტვრის მოსაშორებლად შეგიძლია დაგეგმო რემონტის შემდეგ დალაგება.
მასიური ფიცარი სქელია, მაგრამ არა უსასრულოდ. ძველ სახლებში ის ზოგჯერ უკვე რამდენჯერმე გახეხილია, ზოგჯერ კი კოჭისა და ღარის ზემოთ ცოტაღა დარჩა. ფიცრის ნარჩენ სისქეს ადგილზე ვამოწმებთ, ამოღებულ ფიცარზე ან ზღურბლთან. ამის მიხედვით ვწყვეტთ, რამდენად ღრმად შეიძლება ნაჭდევისა და ტალღის დევნა და სად სჯობს პატარა ნაკლის დატოვება.
ფიქსირებულ ფასს ფოტოების გარეშე არ ვამბობთ. ერთი ოთახი შეიძლება ლაქის ერთი ფენით იყოს დაფარული, მეორე საღებავის ხუთი ფენით.
მასალას, მათ შორის დასაფარ საშუალებას, ჩვეულებრივ კლიენტი ყიდულობს, თუ სხვაგვარად არ შევთანხმდით. დეტალურად ფასის ფორმირებაზე იხილე ციკლოვკის ფასი თბილისში, ხოლო დაფარვის ვარიანტები აღწერილია გვერდზე ლაქირება.
დიახ, თუ ფიცარი ჯანსაღია და საკმარისი სისქისაა. რბილი ხე ფრთხილ ხეხვას ითხოვს, რომ ზედაპირი ტალღოვანი არ გახდეს, და შემდეგ მყარ დაფარვას, რადგან ის ადვილად იჭდევება.
არა. ჭრიალი დამაგრების პრობლემაა. ხეხვამდე ჭრიალა ფიცარი ძელზე ხელახლა მაგრდება, შემდეგ კი ხდება გახეხვა.
დიახ, მაგრამ ეს უფრო დიდხანს გრძელდება და აბრაზივს მეტს ხარჯავს. ძველ საღებავში შეიძლება ტყვია იყოს, ამიტომ ოთახი იზოლირებული უნდა იყოს და ბოლოს სველი დასუფთავებაა საჭირო.
წვრილ ნაპრალს შპაკლით ვავსებთ, ფართოში ხის ზოლს ვსვამთ. სეზონური მოძრაობის გამო ზამთარში წვრილი ხაზი მაინც შეიძლება გამოჩნდეს.
მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ტენის მიზეზი მოგვარდა და ფიცარი გაშრა. ნაადრევმა ხეხვამ შეიძლება ფიცარი პირიქით მოღუნოს.
შეიძლება, თუ მსგავსი ფიცარი მოიძებნა. ახალი ფიცარი ფერითა და სისქით შეიძლება განსხვავდებოდეს, ამიტომ ამას წინასწარ ვაზუსტებთ.
ღირს, მაგრამ სამუშაო უმჯობესია თბილ და მშრალ სეზონზე დაიგეგმოს. გაუთბობელ სახლში ხე მეტად მოძრაობს, ამიტომ ნაპრალების შევსებისა და დაფარვის ტიპს ამის გათვალისწინებით ვარჩევთ.
იქნება, მანქანის მტვერშემგროვებლის მიუხედავად. წვრილი მტვერი ჰაერში რჩება, ამიტომ ნივთები დაფარე ან გაიტანე და სამუშაოს შემდეგ დასუფთავება დაგეგმე.
ოთახის ხედი, ნაპრალები ახლოდან და ზედაპირის ფენა საკმარისია პირველი შეფასებისთვის.
მიუთითე ხის ჯიში თუ იცი, საღებავია თუ ლაქი, სავარაუდო ფართი და ჭრიალებს თუ არა იატაკი.
გამოგვიგზავნე ფოტო და ვნახოთ, რა შეიძლება გამოვიდეს შენი იატაკისგან.