თბილისი და შემოგარენი · ორშაბათი-შაბათი 09:00-23:00 · კვირა 08:00-22:00
ჭაღის მონტაჟი სამ ნაწილად იყოფა: ჭაღის აწყობა, მისი უსაფრთხოდ დამაგრება ჭერზე და სადენების სწორად მიერთება. რაც უფრო მძიმეა ჭაღი, მით მეტად მნიშვნელოვანია, რა ჭერი გაქვს და რაზე ეკიდება ის. DAVITIANI-ს ელექტრიკოსი ხსნის ძველ სანათს, არჩევს სამაგრს ჭერის მიხედვით, აწყობს კრისტალის ან მრავალმკლავიან ჭაღს და ამოწმებს, რომ ყველა ჯგუფი სწორად ირთვებოდეს.
ჭაღის სიმყარე ბოლოს ერთ წერტილზე დგება: რამდენად კარგად იჭერს სამაგრი ჭერს. ერთი და იგივე ჭაღი ბეტონზე და თაბაშირ-მუყაოზე სრულიად სხვადასხვა მიდგომას მოითხოვს.
| ჭერი | როგორ მაგრდება | რას მიაქციო ყურადღება |
|---|---|---|
| მონოლითური ბეტონი | ანკერი ან ანკერიანი კაკალი პირდაპირ ფილაში | ბურღვის ადგილი სადენს არ უნდა ემთხვეოდეს |
| ფუღუროიანი ბეტონის ფილა | სპეციალური სამაგრი, რომელიც ფილის სიცარიელეში იშლება | ძველ კორპუსებში გავრცელებულია; ჩვეულებრივი დუბელი ცარიელ სივრცეში ვერ იჭერს |
| თაბაშირ-მუყაოს ჭერი | მსუბუქი სანათი ფურცელზე, მძიმე ჭაღი ზედა ბეტონის ფილაზე ან პროფილზე | მხოლოდ ფურცელზე მძიმე ჭაღის დაკიდება დაუშვებელია |
| დაჭიმული ჭერი | საყრდენი პლატფორმა ბეტონის ფილაზე, ჭერის დაჭიმვამდე | თავად ტილო წონას საერთოდ არ იჭერს |
| ხის ჭერი ან კოჭი | ხრახნიანი კაკალი ან ფირფიტა კოჭში | ძველ ხეს ჯერ სიმყარე უნდა შეუმოწმდეს |
თაბაშირ-მუყაოსა და დაჭიმული ჭერის შემთხვევაში ყველაფერი წინასწარ წყდება. თუ ჭერი უკვე დამონტაჟებულია და ქვემოთ ჭაღისთვის საყრდენი არ დატოვეს, მძიმე ჭაღის დაკიდება შეიძლება რთული ან შეუძლებელი იყოს ჭერის ნაწილობრივი გახსნის გარეშე. ამიტომ, თუ რემონტის ეტაპზე ხარ, ჭაღის ადგილი და წონა ჭერის ოსტატს დაკიდებამდე უთხარი. ზოგადი დაგეგმვისთვის იხილე განათების მონტაჟი.
ყიდვისას ჭაღს ყველაზე ხშირად ფორმითა და ზომით ვარჩევთ. მონტაჟის დროს კი პირველი, რაც ელექტრიკოსს აინტერესებს, მისი წონაა.
მსუბუქი ჭაღი, ერთი-ორი კილოგრამის, ჩვეულებრივ ფირფიტაზე მაგრდება, რომელიც ჭაღთან ერთად მოდის. მძიმე ჭაღი კი, განსაკუთრებით კრისტალის, ლითონის მრავალმკლავიანი ან დიდი დიამეტრის, კაკალზე ან გამაგრებულ სამაგრზე უნდა ეკიდოს. წონა ჩვეულებრივ წერია ყუთზე ან ინსტრუქციაში; თუ ვერ იპოვე, გამოგვიგზავნე მოდელის ბმული ან ყუთის ფოტო.
ბევრ ძველ ბინაში ჭერიდან ლითონის კაკალი გამოდის, რომელზეც წინა ჭაღი ეკიდა. ის შეიძლება კარგი იყოს, მაგრამ შეიძლება ჟანგიანი ან მოშვებული დახვდეს. ელექტრიკოსი მას ამოწმებს, სანამ ახალ ჭაღს ჩამოჰკიდებს, და საჭიროების შემთხვევაში ცვლის.
ბევრი თანამედროვე ჭაღი ჭერზე ფირფიტით მაგრდება, რომელსაც დეკორატიული ჭიქა ფარავს. ფირფიტის ხრახნები წონის მიხედვით ირჩევა და მათი რაოდენობა და სიღრმე ჭერის მასალაზეა დამოკიდებული, არა მხოლოდ იმაზე, რაც ყუთში მოყვა.
ჭაღი მხოლოდ უძრავად არ ეკიდება: მას წმენდენ, ნათურებს უცვლიან, ზოგჯერ ხელსაც ჰკრავენ. სამაგრი ამიტომ მარაგით შეირჩევა, რომ ამ მოძრაობებმა ის დროთა განმავლობაში არ მოშალოს.
ერთი წესი ყველა ჭაღს ეხება: ჭაღი არასდროს უნდა ეკიდოს საკუთარ სადენზე, თუნდაც რამდენიმე წუთით, სანამ სამაგრს ამზადებენ. სადენი წონისთვის არ არის გათვლილი, კონტაქტი იჭიმება და შეიძლება გაწყდეს. სანამ ჭაღი მყარად არ დამაგრდება, მას ან ხელით იჭერენ, ან დროებით საყრდენზე დებენ, ოთახში კი ამ დროს ბავშვები და შინაური ცხოველები ჯობია, არ იყვნენ.
როცა ძველ სანათს ხსნიან, ჭერიდან ორი, სამი ან მეტი სადენი რჩება. მათი ფერით გარჩევა ძველ ბინებში ხშირად შეცდომაში შეგიყვანს.
ჭერის სადენების ამოცნობა და მიერთება ელექტრიკოსის საქმეა. ჩამრთველის გამორთვა საკმარისი არ არის: ერთ-ერთ სადენზე ძაბვა შეიძლება მაინც დარჩეს. სანამ ვინმე ჭერთან იმუშავებს, ფარში განათების ავტომატი უნდა გაითიშოს და ძაბვის არარსებობა ხელსაწყოთი შემოწმდეს.
ძველ კორპუსებში სადენების ფერები ხშირად სტანდარტს არ მიჰყვება, ზოგჯერ კი ერთი ფერის ორი სადენი გამოდის. ელექტრიკოსი ხელსაწყოთი ადგენს, რომელი ფაზაა, რომელი ნული და რომელი მიდის ჩამრთველის მეორე კლავიშზე. თუ ჭერიდან მხოლოდ ორი სადენი გამოდის, ჭაღი ორ ჯგუფად, ანუ ორკლავიშიანი ჩამრთველით, ვერ დაიყოფა ახალი სადენის გარეშე. ამ თემაზე მეტი დეტალი იხილე ჩამრთველის შეცვლის გვერდზე.
თუ ძველი ჭაღის მოხსნისას ჭერში დამწვარი იზოლაცია, შავი კვალი ან დნობის სუნი აღმოჩნდა, ეს იმას ნიშნავს, რომ ხაზი დიდხანს გადახურებული იყო. ასეთ შემთხვევაში ახალ ჭაღს მანამდე ნუ ჩამოჰკიდებ, სანამ ხაზი შემოწმდება; საჭიროების შემთხვევაში ჩატარდება ელექტრო დიაგნოსტიკა.
ყუთიდან ამოღებული კრისტალის ჭაღი ხშირად ათობით პატარა დეტალია. მისი აწყობა მოთმინებას და სისტემურობას მოითხოვს, ხოლო დროის მნიშვნელოვანი ნაწილი სწორედ ამ ეტაპზე მიდის.
მრავალმკლავიანი ჭაღის შემთხვევაში ჯერ იკრიბება ჩარჩო და მკლავები, შიგნით გაყვანილი სადენები უერთდება ცენტრალურ კოლოფს და მოწმდება, რომ ყველა ნათურის ბუდე მუშაობს. კრისტალის ელემენტები ხშირად ბოლოს ეკიდება, როცა ჭაღი უკვე ჭერზეა, რადგან ასე ნაკლები წონა იწევა ზემოთ და ელემენტები აწევისას არ ზიანდება. კრისტალს ხელთათმანით ეხებიან, რომ თითის კვალი არ დარჩეს.
ზოგჯერ ჭაღის ჯაჭვი ან ღერო ოთახისთვის ზედმეტად გრძელია. სიგრძე ჩვეულებრივ ადგილზე რეგულირდება ისე, რომ ქვედა წერტილი მაგიდის ან თავის ზემოთ საკმარის სიმაღლეზე დარჩეს. ეს დეტალი ჯობია, აწყობამდე შეთანხმდეს, რადგან შიდა სადენიც შესაბამისად უნდა დამოკლდეს.
სტანდარტულ ბინაში ჭაღი ჩვეულებრივი კიბით იკიდება. სიტუაცია იცვლება, როცა ჭერი მაღალია, როგორც ძველ თბილისურ სახლებში, ან როცა ჭაღი კიბის უჯრედის თავზე ან ორსართულიან მისაღებში უნდა ჩამოეკიდოს. ასეთ ადგილას ჩვეულებრივი კიბე ან ვერ მისწვდება, ან ვერ დადგება მყარად.
| სიტუაცია | რა გჭირდება | რა გვითხრა ზარისას |
|---|---|---|
| ჩვეულებრივი ბინის ჭერი | სტანდარტული კიბე | არაფერი დამატებით |
| მაღალი ჭერი ძველ სახლში | მაღალი კიბე, ხშირად ორი ადამიანი | ჭერის სავარაუდო სიმაღლე |
| კიბის უჯრედის თავზე | სპეციალური საყრდენი ან ხარაჩო, საფეხურებზე მყარად დასადგამი | კიბის ფოტო და ჭაღის ადგილი |
| ორსიმაღლიანი მისაღები | ხარაჩო ან მაღალი სამუშაო პლატფორმა | სიმაღლე და იატაკის ტიპი |
ხარაჩო ან მაღალი საყრდენი ცალკე საკითხია: ვინ მოიტანს და რა ჯდება ეს, ზარისას შეთანხმდება. ამიტომ სიმაღლე წინასწარ გვითხარი. მძიმე ჭაღის დიდ სიმაღლეზე აწევა ერთ ადამიანს არ უნდა მოუწიოს, ასეთ დროს სამუშაოზე ორნი უნდა იყვნენ.
ბევრ თანამედროვე ჭაღს ჩაშენებული LED მოდული და პულტი აქვს, რომლითაც სიკაშკაშე ან შუქის ფერი იცვლება. ასეთი ჭაღი ჭერზე ისევე მაგრდება, თუმცა მისი მიერთება და გამოყენება ცოტა სხვაგვარია.
LED ჭაღს ნათურის შეცვლა არ სჭირდება, მაგრამ თუ მოდული ან კვების ბლოკი დაზიანდა, შეკეთება ჭაღის ჩამოხსნას მოითხოვს. ამიტომ ასეთ ჭაღში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ ხაზზე ძაბვა სტაბილური იყოს და კონტაქტი საიმედოდ იყოს დაჭერილი. თუ ახალი ჭაღის ჩართვისას ავტომატი ითიშება, შეწყვიტე ცდა და იხილე მოკლე ჩართვის გვერდი.
ძველი, მძიმე ჭაღის ჩამოხსნა ახლის დაკიდებაზე ნაკლებ ყურადღებას არ მოითხოვს. ათწლეულების წინ დაკიდებული სანათი ხშირად საღებავით ან ბათქაშით არის ჭერზე მიკრული, სადენები კი გამხმარი და მტვრევადია. ჩამოხსნისას ჭაღს ერთი ადამიანი იჭერს, მეორე კი ათავისუფლებს სამაგრს, რომ ჭაღი ხელიდან არ გაუსხლტეს.
ჭაღის მოხსნის შემდეგ ჭერზე შეიძლება დარჩეს ლაქა, გამურული წრე ან ძველი ხვრელი, რომელსაც ახალი ჭაღის ჭიქა ყოველთვის ვერ ფარავს. ჭერის შეკეთება და შეღებვა ელექტრო სამუშაოს ნაწილი არ არის, ამიტომ თუ ახალი ჭაღი პატარა ფუძისაა, ამაზე წინასწარ იფიქრე. ძველი ჭაღის შენახვა გინდა თუ გადაყრა, ესეც ზარისას გვითხარი.
ფარში ითიშება განათების ხაზი და მოწმდება, რომ ჭერის სადენებზე ძაბვა აღარ არის, მაშინაც კი, როცა ჩამრთველი გამორთულია.
იხსნება ძველი სანათი, ფასდება კაკალი ან ფირფიტის ადგილი, ჭერის მასალა და სადენების მდგომარეობა.
მაგრდება ახალი სამაგრი, მზადდება ჭაღი და რეგულირდება მისი სიგრძე. კრისტალის ელემენტები საჭიროებისამებრ ბოლოს ეკიდება.
ერთდება სადენები, თავსდება ჭიქა და ირთვება ხაზი. მოწმდება ყველა კლავიში ან პულტის ფუნქცია და ის, რომ ჭაღი მყარად და სწორად ეკიდება.
ჩვეულებრივი ჭაღის დაკიდება სწრაფად სრულდება, კრისტალის ან დიდი მრავალმკლავიანი ჭაღის აწყობას კი საკმაო დრო სჭირდება. თუ რამდენიმე ოთახში გაქვს სანათები დასაკიდი, ან ელექტრო სამუშაოების სია უფრო გრძელია, ერთი ვიზიტით დაგეგმვა ყველაზე მოსახერხებელია; იხილე ელექტრიკოსის გამოძახება.
ფასს ჭაღის ფოტოსა და ჭერის აღწერის შემდეგ ვასახელებთ. ყუთში ჩალაგებული კრისტალის ჭაღი და მზა, მსუბუქი სანათი ერთ ფასად ვერ შეფასდება.
ზოგადი ორიენტირისთვის იხილე ელექტრიკოსის ფასი თბილისში. თუ ერთდროულად რამდენიმე ჭაღი ან სანათი გაქვს დასაკიდი, სიაში ჩამოთვალე ყველა, რომ სამუშაო ერთად შეფასდეს.
მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ჭაღი ფურცელზე კი არა, ზედა ბეტონის ფილაზე ან ჭერში დატოვებულ საყრდენზე ეკიდება. ფურცელი მძიმე წონას დიდხანს ვერ გაუძლებს.
რთულია. საყრდენი პლატფორმა ჭერის დაჭიმვამდე უნდა დამაგრდეს. თუ ის უკვე დატოვებულია, ჭაღის დაკიდება შესაძლებელია; თუ არა, ხშირად ჭერის ოსტატის ჩარევაა საჭირო.
კი, შეიძლება. მხოლოდ ჭაღის შიდა სადენების შეერთება და ნათურის ბუდეები უნდა შემოწმდეს დაკიდებამდე, რომ მიერთების შემდეგ ყველა ნათურამ იმუშაოს.
სავარაუდოდ, კი, მაგრამ ამას ელექტრიკოსი ხელსაწყოთი ადგენს. სადენის ფერზე დაყრდნობა ძველ ბინებში საიმედო არ არის.
ჩვეულებრივ ჭაღს, ნათურებს და საჭირო დეტალებს კლიენტი ყიდულობს. თუ ჭერისთვის სპეციალური სამაგრია საჭირო, ამას ზარისას ვიტყვით და შევთანხმდებით, ვინ მოიტანს.
პულტის მიმღებს მუდმივი კვება სჭირდება. თუ ჩამრთველს თიშავ, მიმღები უდენოდ რჩება. ასეთი ჭაღის დროს ჩამრთველი ჩართული უნდა იყოს და შუქი პულტით იმართება.
ჩვეულებრივი სიმაღლისთვის ელექტრიკოსს კიბე თან მოაქვს. ძალიან მაღალი ჭერისა და კიბის უჯრედისთვის საჭირო საყრდენი ზარისას ცალკე თანხმდება.
ჭაღის ფოტო ან ბმული, მისი წონა და ჭერის სიმაღლე საკმარისია, რომ სამაგრი და სამუშაოს მოცულობა შევაფასოთ.
მიუთითე ჭაღის სახე და წონა, ჭერის ტიპი და სიმაღლე, საჭიროა თუ არა ძველი სანათის მოხსნა და აწყობა.
დაგვირეკე, გამოგვიგზავნე ჭაღის ფოტო და გეტყვით, რა სამაგრი და რამდენი დრო დასჭირდება.