ღუმელი და ელექტროქურა
ყველაზე დიდი დატვირთვა სამზარეულოშია. ქურას და ღუმელს საკუთარი ხაზი და შესაბამისი კვეთის კაბელი სჭირდება, მიერთების წერტილი კი ზუსტად იქ, სადაც ტექნიკა ჩაშენდება. ამიტომ სამზარეულოს ავეჯის ნახაზი მონტაჟამდე უნდა გქონდეს.
თბილისი და შემოგარენი · ორშაბათი-შაბათი 09:00-23:00 · კვირა 08:00-22:00
ელექტროგაყვანილობის მონტაჟი ნიშნავს ბინის ან სახლის ელექტროსისტემის აწყობას ნულიდან: წერტილების დაგეგმვას ოთახების მიხედვით, კაბელის გატარებას კედელში ან მილში, სამონტაჟო კოლოფების ჩასმას, ფარში მიერთებას და ჩაბარებამდე გაზომვებს. საუკეთესო მომენტია რემონტის დასაწყისი ან თეთრი კარკასი, როცა კედლები ჯერ შელესილი არ არის. ღირებულებას ობიექტის ნახვის ან დეტალური აღწერის შემდეგ გეუბნებით.
ძველი სისტემის ნაწილ-ნაწილ შეკეთება ხშირად უფრო ძვირი ჯდება, ვიდრე ერთი გეგმით აწყობილი ახალი ქსელი.
თუ ბინა თეთრ კარკასშია ან რემონტი კედლების გაშიშვლებით იწყება, ახალი გაყვანილობა თითქმის ყოველთვის ჯობია ძველის დაკერებას. ძველ კორპუსებში ხშირად დგას ალუმინის სადენი დამიწების გარეშე, რომელიც დღევანდელი ტექნიკის დატვირთვისთვის არ იყო გათვლილი.
ახალ კორპუსში დეველოპერი ხშირად მხოლოდ შემავალ კაბელს, ცარიელ ფარს და რამდენიმე საცდელ წერტილს ტოვებს. ბინის შიგნით დანარჩენი მფლობელის გადასაწყვეტია და სწორედ ეს არის შანსი, სისტემა თავიდანვე შენს ცხოვრების წესს მოარგო. ძველ ბინაში ჯერ უნდა გაირკვეს, რისი შენარჩუნება შეიძლება. თუ ეჭვი გაქვს, დაიწყე გაყვანილობის შემოწმებით და შედეგის მიხედვით გადაწყვიტე, საჭიროა თუ არა სრული შეცვლა.
| რას ამჩნევ | რას შეიძლება ნიშნავდეს | რა ჯობია |
|---|---|---|
| ალუმინის სადენი კოლოფებსა და ჩამრთველებში | ქსელი ძალიან ძველია, შეერთებები დროთა განმავლობაში სუსტდება | სრული შეცვლა სპილენძის კაბელით, განსაკუთრებით რემონტისას |
| როზეტები დამიწების კონტაქტის გარეშე | დამცავი გამტარი საერთოდ არ არის გაყვანილი | ახალი ხაზები დამცავი სადენით და დიფერენციალური დაცვით |
| ერთი ავტომატი მთელ ბინაზე ან რამდენიმე ოთახზე | დატვირთვა არ არის დაყოფილი | ხაზების ხელახალი დაგეგმვა და ფარის გადაწყობა |
| გამაგრძელებლები თითქმის ყველა ოთახში | როზეტები ცოტაა და მოუხერხებელ ადგილებშია | ახალი წერტილები ავეჯის განლაგების მიხედვით |
| კოლოფიდან დამწვრის სუნი ან გამუქებული კედელი | გადახურებული შეერთება | ხაზის გამორთვა და სასწრაფო დათვალიერება |
ბოლო ნიშანი გეგმიურ რემონტს არ ელოდება. თუ სადმე დამწვრის სუნი იგრძენი ან ნაპერწკალი დაინახე, გამორთე შესაბამისი ავტომატი და დაუკავშირდი ავარიულ ელექტრიკოსს. გადახურებული კოლოფი თვითონ არ გახსნა და ფარში არაფერი შეცვალო.
კარგი გეგმა კედლის ჩაჭრამდე მზადდება, რადგან ლესვის შემდეგ ყოველი დამატებითი წერტილი ახალ მტვერს და ხარჯს ნიშნავს.
დაგეგმვისას ყველაზე სასარგებლოა, გონებაში გაიარო ჩვეულებრივი დღე ამ ბინაში: სად დადებ ტელეფონს ღამით, სად გაშლი უთოს დაფას, სად იჯდები ლეპტოპით და რომელი სინათლე უნდა აინთოს შესვლისთანავე. თუ ავეჯის ადგილები წინასწარ იცი, როზეტი საწოლის ან კარადის უკან აღარ მოექცევა.
| ოთახი | რას ვითვალისწინებთ | ხშირი შეცდომა |
|---|---|---|
| სამზარეულო | ცალკე წერტილები მაცივარს, ჭურჭლის სარეცხს, ღუმელსა და ქურას; სამუშაო ზედაპირის ზემოთ როზეტები მცირე ტექნიკისთვის; განათება კარადების ქვეშ | მთელი ტექნიკა ერთ ხაზზე და როზეტები ნიჟარის პირდაპირ გვერდით |
| აბაზანა | სარეცხი მანქანა, ბოილერი, ფენი და სარკის სანათი; ტენისგან დაცული მოწყობილობები | ჩვეულებრივი როზეტი შხაპის ან აბაზანის პირთან |
| მისაღები | ტელევიზორის ზონა, როუტერი, იატაკის სანათი და კონდიციონერი | ყველა როზეტი მხოლოდ ერთ კედელზე |
| საძინებელი | საწოლის ორივე მხარეს როზეტი და ჩამრთველი, კონდიციონერის ხაზი | ჭერის სანათი მხოლოდ კართან ირთვება |
| დერეფანი | ჩამრთველი შესასვლელთან, ზარი, მტვერსასრუტის როზეტი | გრძელ დერეფანს ჩამრთველი მხოლოდ ერთ ბოლოში აქვს |
| აივანი | ტენისგან დაცული როზეტი და სანათი | ღია როზეტი, რომელსაც წვიმა პირდაპირ ხვდება |
განათებაზე ცალკე დაფიქრდი: ჭაღი, ჩაშენებული წერტილოვანი სანათები, LED ზოლი თუ კედლის ბრა. თითოეულს განსხვავებული მომზადება სჭირდება, ზოგს კი კვების ბლოკის ადგილიც უნდა ჰქონდეს ჭერში ან კარადაში. ამის შესახებ მეტი წაიკითხე გვერდზე განათების მონტაჟი. ასევე წინასწარ გადაწყვიტე, სად გინდა ორი ადგილიდან მართვადი სინათლე, მაგალითად, კიბეზე ან საძინებელში კარსა და საწოლს შორის.
ძლიერი ტექნიკა საერთო ხაზზე ხშირად ათიშავს ავტომატს, კაბელს კი ზედმეტად ათბობს.
ყველაზე დიდი დატვირთვა სამზარეულოშია. ქურას და ღუმელს საკუთარი ხაზი და შესაბამისი კვეთის კაბელი სჭირდება, მიერთების წერტილი კი ზუსტად იქ, სადაც ტექნიკა ჩაშენდება. ამიტომ სამზარეულოს ავეჯის ნახაზი მონტაჟამდე უნდა გქონდეს.
ორივე წყალთან ახლოს მუშაობს და დიდ სიმძლავრეს მოიხმარს. აქ ცალკე ხაზი და დიფერენციალური დაცვა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია. ბოილერის ადგილი ლესვამდე შეარჩიე, დაყენების დეტალები კი იხილე გვერდზე ბოილერის მონტაჟი.
შიდა ბლოკის ადგილამდე ცალკე ხაზი მიდის, ხოლო ფრეონის მილებისა და დრენაჟის გზა ელექტრიკოსმა და კონდიციონერის ოსტატმა ერთად უნდა შეათანხმონ, რომ კედელში ორი ცალკე არხი არ გაიჭრას. იხილე კონდიციონერის მონტაჟი.
კაბელის კვეთა ირჩევა იმის მიხედვით, რა დატვირთვა ექნება ხაზს და რა ნომინალის ავტომატი დაიცავს მას. მთავარი ლოგიკა მარტივია: ავტომატი კაბელს იცავს, ამიტომ ის არ შეიძლება იყოს იმაზე ძლიერი, რასაც კაბელი უსაფრთხოდ უძლებს. ამის გამო განათებას, ჩვეულებრივ როზეტებს და ძლიერ ტექნიკას სხვადასხვა კაბელი ეთმობა. სადენი სპილენძისაა და ცალკე დამცავ გამტარს შეიცავს, რომელიც ფარში დამიწებას უერთდება.
ხაზების ეს დაყოფა ფარშიც უნდა აისახოს: თითოეულ ხაზს საკუთარი ავტომატი და წარწერა აქვს, როზეტებსა და სველ ზონებს კი დიფერენციალური დაცვა ემატება. თუ არსებული ფარი ამდენ ხაზს ვერ იტევს, მასზე ცალკე ვმუშაობთ, როგორც ეს აღწერილია გვერდზე ელექტრო ფარის მოწესრიგება. მრიცხველი და შენობის შემავალი კაბელი გამანაწილებელი კომპანიის პასუხისმგებლობაა და მათზე სამუშაო მხოლოდ მასთან შეთანხმებით ხდება.
ორივე ხერხი სწორია, თუ თავის ადგილზეა გამოყენებული. არჩევანი კედლის მასალაზე, რემონტის ეტაპსა და ინტერიერზეა დამოკიდებული.
| ხერხი | როდის ერგება | რა უნდა გაითვალისწინო |
|---|---|---|
| შტრობა კედელში, კაბელი გოფრირებულ მილში | სრული რემონტი, როცა კედელი მაინც შეილესება | ბევრი მტვერი და ხმაური; მზიდ ბეტონის კედელსა და კოჭში ღრმა ჩაჭრა დაუშვებელია |
| კაბელი ჭერში ან იატაკის მოჭიმვაში | თეთრი კარკასი, შეკიდული ჭერი ან ახალი მოჭიმვა | მილი მოჭიმვამდე უნდა ჩაიდოს, მისი ადგილი კი ფოტოზე დაფიქსირდეს |
| თაბაშირ-მუყაოს ტიხრის შიგნით | ახალი ტიხრები და შეკიდული ჭერები | კაბელი პროფილის ბასრ კიდეს არ უნდა ეხებოდეს; კოლოფები თაბაშირ-მუყაოსთვის განკუთვნილია |
| ზედაპირული პლასტმასის არხი | დამატება რემონტის გარეშე, სარდაფი, აივანი, ოფისი | სწრაფი და სუფთაა, მაგრამ ჩანს და ინტერიერს ყოველთვის არ უხდება |
შტრობის ხაზები სწორი უნდა იყოს, ჰორიზონტალური ან ვერტიკალური, და არა ირიბი მოკლე გზით. ამ წესის აზრი ისაა, რომ მომავალში ბურღვისას მიახლოებით გამოიცნო, სად გადის კაბელი: ის ჩვეულებრივ როზეტიდან ან ჩამრთველიდან ზემოთ ან გვერდზე მიემართება. ირიბი მარშრუტი ამ ლოგიკას არღვევს და დიუბელის ჩაჭედება სადენში სავსებით შესაძლებელი ხდება.
მონოლითურ კორპუსებში კედლების დიდი ნაწილი ბეტონისაა. მასში ჩაჭრა შრომატევადია და შენობისთვისაც საზიანოა, თუ არმატურა დაზიანდება. ასეთ ადგილებში მარშრუტს ვცვლით და კაბელი მოჭიმვაში, ჭერში ან ტიხარში გადაგვაქვს. ეს გადაწყვეტილება ადგილზე, კედლის დათვალიერების შემდეგ მიიღება.
ელექტრიკოსი რემონტზე ორჯერ მოდის: ერთხელ ლესვამდე, მეორედ კი საბოლოო მოპირკეთების შემდეგ.
ნახაზზე აღინიშნება ყველა წერტილი, შემდეგ იგივე ნიშნულები მარკერით კედელზე გადადის. ამ ეტაპზე გადაწყვეტილების შეცვლა ჯერ კიდევ არაფერი ღირს.
იჭრება არხები და კოლოფების ბუდეები, ეწყობა მილები და კაბელი. თუ ბრიგადა პარალელურად ძველ მოპირკეთებას ხსნის, ნარჩენის წაღება ერთად დაგეგმე, მაგალითად რემონტის ნაგვის გატანით.
ყოველი კედელი ფოტოზე ფიქსირდება, სანამ მლესავი შემოვა. ამ ნაბიჯს ქვემოთ ცალკე ვიხილავთ, რადგან ყველაზე ხშირად სწორედ ის ავიწყდებათ.
მლესავი და მეფილე კოლოფებს არ ფარავენ და მათ დონეს ინარჩუნებენ. სამზარეულოს წინსაფარსა და აბაზანაში როზეტის სიმაღლე ფილის ნაკერს უნდა მოერგოს, რომ ჩარჩო რიგს არ ჭრიდეს.
როზეტები, ჩამრთველები და სანათები შეღებვის ან შპალერის შემდეგ ყენდება. ნაადრევად დაყენებული მექანიზმი საღებავით ისვრება და ხშირად შესაცვლელი ხდება.
ხაზები ფარს უერთდება, ტარდება გაზომვები, მოწმდება დაცვა და ყოველ ავტომატს ეწერება, რას კვებავს. მხოლოდ ამის შემდეგ ირთვება ბინა სრულად.
რემონტის ბოლოს, როცა მტვერი ყველგანაა, დასუფთავება ხშირად ცალკე სამუშაოდ იქცევა. თუ ბინის სწრაფად შესახლება გინდა, რემონტის შემდეგ დალაგება წინასწარ დაჯავშნე, ელექტრიკოსის ბოლო ვიზიტის მომდევნო დღეზე.
ლესვის შემდეგ კაბელი უხილავი ხდება. ფოტო ერთადერთი საშუალებაა, მოგვიანებით გაიგო, სად არ შეიძლება ბურღვა.
ყოველ კედელს ისე ვიღებთ, რომ კადრში ჩანდეს იატაკი, ჭერი ან კარის ჩარჩო, ანუ რაიმე ორიენტირი. კიდევ უკეთესია, თუ კედელზე საზომი ლენტი დროებით გაიჭიმება და ფოტოზე მანძილიც იკითხება. ფოტოები მფლობელს გადაეცემა და სასურველია, ტელეფონის გარდა ცალკე საქაღალდეშიც შეინახო.
ფოტოებთან ერთად სასარგებლოა მარტივი სქემა: რომელი ოთახი რომელ ავტომატზეა და რომელი ხაზი სად მიდის. იგივე ინფორმაცია ფარის შიგნით წარწერებით მეორდება, ასე რომ მომავალში ძებნა აღარავის დასჭირდება. თუ ფოტოები არ გადაგიღია და კედელი უკვე შელესილია, ბურღვამდე ფარში გამორთე შესაბამისი ხაზი და მოერიდე ზოლს როზეტისა და ჩამრთველის ზემოთ და ქვემოთ.
ახალი კაბელიც შეიძლება დაზიანდეს შტრობის ჭრისას, ლესვისას ან ლურსმნით. ამიტომ ჩაბარება გაზომვების გარეშე არ სრულდება.
თუ ოსტატი გეუბნება, რომ "ყველაფერი ანთია, ესე იგი მუშაობს", ეს საკმარისი არ არის. ნათურის ანთება ვერ გაჩვენებს დაზიანებულ იზოლაციას ან გაწყვეტილ დამიწებას. ჩაბარებისას ჰკითხე, რა გაიზომა და რა შედეგი მიიღეს. თუ სამუშაო სხვამ შეასრულა და შედეგში დარწმუნებული არ ხარ, შეგიძლია დამოუკიდებელი ელექტრო დიაგნოსტიკა შეუკვეთო.
ახალ ხაზებს დენს მხოლოდ გაზომვების შემდეგ ვაწვდით. დაუმთავრებელ კოლოფებთან და ღია სადენებთან რემონტის სხვა ოსტატებმაც არ უნდა იმუშაონ ჩართულ ქსელში.
ზუსტ თანხას ობიექტის ნახვის ან გეგმის განხილვის შემდეგ გეტყვით, რადგან ერთნაირი ფართის ორი ბინა სამუშაოთი ძალიან განსხვავდება.
| ფაქტორი | როგორ მოქმედებს |
|---|---|
| წერტილების რაოდენობა | როზეტები, ჩამრთველები, სანათები და ტექნიკის მიერთებები ყველაზე მეტად განსაზღვრავს მოცულობას |
| კედლის მასალა | ბეტონში ჩაჭრა გაცილებით მეტ დროს მოითხოვს, ვიდრე აგურსა და ბლოკში |
| ძველი ქსელის მოხსნა | ძველი სადენისა და კოლოფების დემონტაჟი ცალკე სამუშაოა |
| ფარის მოცულობა | ახალი ფარი ან არსებულის გაფართოება დამატებით მასალასა და დროს საჭიროებს |
| მასალის არჩევანი | კაბელი, მილი, კოლოფები და მოწყობილობები ხარჯს მნიშვნელოვნად ცვლის |
ერთ რჩევას მაინც მოგცემთ: კაბელსა და დამცავ მოწყობილობებზე დაზოგვა ყველაზე ცუდი დანაზოგია, რადგან კედელში ჩამალული მასალის შეცვლა მოგვიანებით ახალ რემონტს ნიშნავს. როზეტებისა და ჩამრთველების დიზაინს კი თავისუფლად შეარჩევ, ისინი ნებისმიერ დროს იცვლება. ზოგადი ინფორმაცია სხვა სამუშაოების ღირებულებაზე იხილე გვერდზე ელექტრიკოსის ფასი თბილისში.
პასუხები იმ კითხვებზე, რომლებიც ახალი გაყვანილობის დაგეგმვისას ყველაზე ხშირად ჩნდება.
შესაძლებელია, მაგრამ რთულია. შტრობის ჭრა მტვერს და ხმაურს იწვევს, ბინა კი ეტაპობრივად რჩება დენის გარეშე. თუ სხვა გზა არ არის, სამუშაოს ოთახ-ოთახ ვგეგმავთ და ერთ ოთახში დროებით კვებას ვტოვებთ.
სრული რემონტისას არ გირჩევთ. ალუმინისა და სპილენძის პირდაპირი შეერთება პრობლემურია, ძველი ხაზი კი ახალი სისტემის სუსტ რგოლად იქცევა. თუ რემონტი მხოლოდ ერთ ოთახშია, ჯერ ვაფასებთ დანარჩენი ქსელის მდგომარეობას.
ფიქსირებული რიცხვი არ არსებობს. დაითვალე ყველა მოწყობილობა, რომელიც ოთახში მუდმივად იქნება, დაამატე ერთი-ორი სამომავლოდ და გაითვალისწინე ავეჯის განლაგება. თუ გამაგრძელებელი მაინც გჭირდება, გეგმაში რაღაც გამოგრჩა.
მრიცხველი და შენობის შემავალი კაბელი გამანაწილებელი კომპანიის ზონაა. ჩვენ ვმუშაობთ მრიცხველის შემდეგ, ბინის ფარიდან ყველა წერტილამდე. სიმძლავრის გაზრდა ან ახალი მიერთება კომპანიასთან ცალკე გვარდება.
დიახ. სამძარღვიანი კაბელის დამცავი გამტარი მხოლოდ მაშინ მუშაობს, როცა ფარში დამიწებას უერთდება. ძველ კორპუსებში დამიწება ხშირად არ არის და ეს საკითხი შენობის მდგომარეობის მიხედვით, ადგილზე წყდება. დიფერენციალური დაცვა ამ შემთხვევაში დამატებით უსაფრთხოებას იძლევა.
ელექტროსამუშაო ცალკე პროფესიაა: შეცდომა კედელში იმალება და ხშირად ყველაზე მოუხერხებელ დროს ჩნდება. თუ ბრიგადას საკუთარი ელექტრიკოსი ჰყავს, მაინც მოითხოვე წერტილების გეგმა, ფოტოები და გაზომვების შედეგი.
ორიენტირს გეგმისა და ფოტოების მიხედვით გეტყვით, ზუსტ თანხას კი ადგილზე, კედლების მასალისა და წერტილების დათვლის შემდეგ. ყოველი ცვლილება სამუშაოს დაწყებამდე თანხმდება.
ნახაზი, კედლების მასალა და ტექნიკის ჩამონათვალი საკმარისია, რომ პირველი ორიენტირი მოგცეთ.
მიუთითე ფართი, ოთახების რაოდენობა, რემონტის ეტაპი და რა ტექნიკა გექნება.
დაგვირეკე, მოგვიყევი ბინაზე და შევათანხმოთ დათვალიერების დღე.